100 jaar verbondenheid

27 oktober 2019

Een eeuw Sint Jozefparochie
27 oktober 2019

Iemand fluisterde mij in of ik wel wist dat de St. Jozefparochie veel ouder is dan 100 jaar. Ik wist dat gelukkig en ik durf het zelfs hardop te zeggen. Er is al eeuwen en eeuwen sprake van bewoning in de Hei. Opgravingen tonen dat aan. Vreekwijk was een belangrijke plek, mogelijk zelfs een centrale plek in wat nu de gemeente Deurne is.

En voordat de parochie werd opgericht werd er al gebouwd aan de uitbreiding van Deurne aan deze kant van het spoor. Kort na de eerste wereldoorlog werd de basis van de wijk al gelegd met de bouw van sociale woningbouw aan het Sint Jozefplein, de Beukenstraat en de Vloeieindseweg. De drie belangrijkste straten in dit oudste deel van de wijk, de Sint Jozefstraat, de Vlierdenseweg en de Beukenstraat, bestonden vóór de aanleg van de wijk reeds als zandpaden. Maar met de planning van de uitbouw van de wijk werd ook al gewerkt aan voorzieningen. In die tijd speelde als vanzelfsprekend de kerk hierin een grote rol. Alles wat er was aan verenigingen, onderwijs, werd door de parochie opgezet.

Pastoor Roes had goed gezien dat de parochie te groot zou worden en de kerk in het centrum te klein. Dat was reden voor de oprichting van een nieuwe, zelfstandige parochie. Vandaag 100 jaar geleden, was die oprichting een feit. Althans op papier. Een dag later was de eerstesteenlegging voor de kerk. Het zou nog een jaar duren voordat die gereed was. Dan pas kon de parochie echt aan de gang. Ook daar kun je nog twijfelen of het feest nu wel al moet beginnen, of dat we een jaar zouden moeten wachten. Maar eigenlijk doet dat niet ter zake.

De data 27 oktober 1919 en 27 oktober 2019 zijn een kapstok om iets dat veel belangrijker is dan de historie onder de aandacht te brengen, namelijk de verbondenheid van mensen.

In de St. Jozefparochie zijn de lijnen nog kort. Veel mensen kennen elkaar. Er is veel betrokkenheid op elkaar. Er wordt veel georganiseerd. Er zijn veel groepen op allerlei terreinen actief. Toen we bij de organisatie van deze viering een lijstje wilden maken van welke verenigingen en instanties er allemaal zijn, bleek het een hele lijst te worden. Je hoeft bij wijze van spreken het spoor niet over om goed te kunnen leven, gebruik te maken van voorzieningen, te ontspannen, te leren. Daar mag de wijk trots op zijn!

Toch zie en hoor je overal dat er ook zorgen zijn. Ledenaantallen lopen terug. Mensen zijn minder te motiveren om naar activiteiten te komen, kartrekkers zijn nauwelijks meer te vinden. De gemiddelde leeftijd van actieve leden is vaak hoog. Mensen binden zich niet graag meer, hebben ook weinig tijd. Dat is geen onwil, het is eigen aan de maatschappij anno 2019. Ook in de kerk lopen we daar tegenaan. Dat baart ons zorgen.

Alleen daarom al is het belangrijk om elke gelegenheid aan te grijpen om feest te vieren, om het goede te benadrukken. Het verhaal van de soepsteen vind ik een prachtig beeld van hoe een gedeelde verantwoordelijkheid een gemeenschap kan opbouwen. Het gaat niet om die steen, die die reiziger meebrengt, het gaat niet om een wondermiddel dat alles goed maakt. Uiteindelijk gaat het om de mensen. Zij ontdekken dat je samen meer kunt bereiken dan alleen. Het gaat om ons in onze relatie met elkaar.

De bekende filosoof Levinas zei ooit: “We zijn in de blik van de ander.” Psychiater Dirk de Wachter citeerde hem vorige week in Trouw (16 oktober 2019, Levenskunst): “De zin van het bestaan is zorgen voor ándermans geluk” “Het is een dans die je samen aangaat. Die dans begint met het erkennen dat de mens een samenhorig wezen is. (…) Ik ben hier nu omdat u hier zijt. Mijn praten heeft alleen maar zin als het gehoord wordt. Anders ben ik niet.”

Er zijn voor de ander. Dat lijkt zo simpel en zo vanzelfsprekend. Toch is het dat vaak niet meer. En daarom vieren we feest, vandaag en een heel jaar lang. Om de verbondenheid tussen mensen te benadrukken en te stimuleren. Daar liggen kansen voor morgen. Ik wens u een vruchtbaar jaar toe, dat een goede basis van saamhorigheid legt voor de volgende 100 jaar.

PJ