Opvissen

24 januari 2021

Jaar B, 3e zondag door het jaar, 24 januari 2021
Marcus 1, 14-20

“Kom en volg mij…,” zegt Jezus. En ze volgden hem.
In onze tijd voelen we ons niet zo gauw volgeling. We bepalen het liefste zelf wat we denken, geloven, doen. Daar hebben we geen leiders voor nodig. Er lijkt een natuurlijke argwaan te bestaan tegen mensen die voor ons beslissingen nemen. De coronacrisis laat dit helder zien. Een heleboel mensen hebben weinig vertrouwen in de overheid of in wetenschappers. Zij willen vrij zijn, zoeken of maken hun eigen gelijk, kiezen hun eigen richting, zelfs als die ten koste gaat van anderen. Dat maakt het leven, het samen leven niet gemakkelijker.

Misschien ben ik te goedgelovig of te meegaand, maar ik knijp mijn tenen soms samen bij reacties in de media, waar mensen die impopulaire beslissingen nemen – moeten nemen, denk ik – worden uitgescholden of met de dood bedreigd. Ik begrijp goed dat mensen gefrustreerd zijn, kwaad ook, teleurgesteld, ongeduldig, onzeker, bezorgd. Maar je bent niet alleen op de wereld, we staan allemaal voor dezelfde lastige uitdaging en moeilijke opgave.

Filosoof Stine Jensen vertelde vorige week zondag in het programma “Jacobine op 2” (17 januari 2021) over een wandelvakantie die zij ooit naar IJsland maakte. Ze had zich er enorm op verheugd. Er was een groepje deelnemers dat erg fanatiek was en altijd voorop liep. Een ander groepje kon maar moeilijk mee en bleef steeds achter. Telkens moest er gewacht worden. Stine behoorde tot de middengroep die het zag gebeuren, maar ze ergerde zich wel aan de treuzelaars. Op een gegeven moment kreeg ze last van haar enkel. Ze kon steeds moeilijker lopen. Iemand van de achterblijvers bood haar een wandelstok aan. Dat gaf haar een hele andere kijk op die laatste groep. Zij besefte dat rekening houden met de meest kwetsbaren essentieel is. Ze noemt het zelfs een test van beschaving.

Als Jezus Simon en Andreas roept om hem te volgen, dan voegt hij er meteen een belofte en een opdracht aan toe: “Ik zal jullie vissers van mensen maken.” Hij bedoelt daarmee het opvissen van mensen die tussen wal en schip dreigen te raken, die kopje onder gaan: opkomen voor kwetsbare mensen. Paus Franciscus benadrukt dit ook telkens weer. Deze week nog door in Vaticaanstad daklozen als een van de eersten te vaccineren tegen corona. Je kunt hem misschien symboolpolitiek verwijten, maar toch is dit de uiterste consequentie van Jezus’ boodschap.

Eind vorig jaar ontmoette Stef Bos in zijn programma “Serenade van Stef” mensen met een verleden van geweld, verslaving of gewoon ‘domme pech’. Mensen die in hun leven soms de verkeerde afslag namen en diep de afgrond in keken. Mensen die dankzij de naastenliefde van anderen weer uit het dal zijn geklommen. “De mooiste bloemen vind je aan de rand van het ravijn, en op die rand waken vaak engelen,” zei hij erover. De verhalen raken hem, brengen iets teweeg waardoor een lied ontstaat. Een lied dat hem ook een spiegel voorhoudt.

Vissen van mensen, mensen opvissen is kijken in de spiegel van hun verhalen en jezelf erin herkennen. Soms is dat schrikken, soms een bevestiging. Stef Bos zegt hierover: “Dat is iets waar we mee moeten leren omgaan. De schoonheid van het leven zit in het aanvaarden van de chaos.” En elders zegt hij (Trouw, 24 november 2020):

“Volg niet de aangegeven richting.
Volg niet de route die je kent.
De omweg is veel mooier en duurt langer.
Je ziet meer langs een weg die je niet kent.”

 

PJ