Bingewatchen

11 januari 2021

Doop van de Heer, 10 januari 2021
Jesaja 55, 1-11, 1 Johannes 5, 1-9 en Marcus 1, 7-11

Kent u dat ‘bingewatchen’?
Bingewatchen of ook wel marathonkijken is het kijken van meerdere afleveringen of films uit een serie achter elkaar. Het lijkt iets van de laatste tijd vanwege de opkomst van Netflix en andere video-on-demand diensten. In tijden van lock-down is het een populair tijdverdrijf. Het kan al zeker dertig jaar sinds de uitvinding van de videoband en DVD. Met voldoende proviand trek je je terug niet achter maar voor de inmiddels meestal platte TV-buis.

De scene die we vandaag horen in het evangelie is iconisch. De gebeurtenis is voor vele aanleiding geweest voor schilderijen en sculpturen. Ook in de kerken van onze parochie zijn ze terug te vinden: achter het doopvont in de St. Jozefkerk en in het dwarsbeuk van de St. Willibrorduskerk aan de Markt. Jezus die door Johannes wordt gedoopt. De evangelist Marcus zet het kort en bondig neer: Jezus laat zich dopen in de Jordaan, de hemel scheurt open en de Geest daalt neer op hem als een duif. Dan klinkt de iconische woorden: ‘Jij bent mijn veelgeliefde Zoon, in jou vind ik welbehagen’.

Op internet worden wel 15 redenen genoemd waarom bingewatchen inmiddels door meer dan 6 op de 10 mensen wordt gedaan. De meest milde is die van ‘het willen meepraten met andere mensen over de inhoud van de film of serie’. Andere redenen zijn: gebrek aan geduld om te wachten tot de volgende aflevering, een makkelijk tijdverdrijf en tenslotte simpelweg verslaving! Vroeger ging het om series als Twin Peaks, Friends en Starwars,  The Matrix, Lord of the Rings en de Harrie Potter films. Nu horen we namen als House of Cards, Breaking Bad en Game of Thrones. Maar ook in het Nederlands zijn er volop mogelijkheden van GTST tot Penoza en Undercover. Wie heeft ze wel eens gezien?

Ik moet u wat bekennen. Ik heb het docudrama van The Crown over het Engelse koningshuis ‘gebingewatched’. Niet omdat ik bijzondere interesse heb ik de monarchie en de glamour en intriges die dat met zich meebrengt. Het gaat mij vooral om de historische context van na de Tweede Wereld oorlog: de Suezcrisis, de Trans-Atlantische verhoudingen tussen Amerika en Rusland, de moord op Kennedy tot en met het tijdperk waarin Thatcher in Engeland de lakens uitdeelde. En wie heeft niet het drama gevolgd rond Diana en Charles. Het ligt allemaal al weer 20 jaar achter ons.

Vier seizoenen van elke 10 afleveringen van circa één uur. Twee nieuwe seizoenen in de maak! Niet alles in één keer hoor! De eerste twee seizoenen keek ik al een paar jaar eerder. In het derde seizoen zijn we aangeland in de zestiger jaren van de vorige eeuw: dekolonisatie, een mijnramp en de eerste maanlanding. Het zijn allemaal iconische gebeurtenissen niet alleen in het leven van de koninklijke familie maar ook in die van ons. Wie heeft niet de iconische woorden gehoord van Neil Armstrong: ‘One step for man, one giant leap for mankind!’.

Gedoopt worden zoals in het evangelie en de traditie van onze kerk gebeurt maar één keer. Net zoals die eerste maanlanding is het een eerste stap in het geloof. Het gaat om een eenvoudig gebaar. Water stroomt over ons hoofd. De Geest daalt neer. De stem die we bij Jezus’ doop horen klinkt nog steeds! Jij bent mijn geliefde kind: in jou heb ik welbehagen! Horen we die stem nog? Heinneren we ons die belofte? Elke dag van ons leven?

In het docudrama over de Engelse Koninklijke Familie zien we hoe prins Philip als echtgenoot van de Queen Elisabeth II zich als personage mee laat slepen door de technologische vooruitgang rond ruimtevaart en de landing op de maan. De ontkerkelijking van die periode komt pijnlijk naar voren als we Philip horen verzuchten dat hij zijn geloof heeft verloren en zich richt op wetenschap en technologische vooruitgang. Na een bezoek van de drie astronauten komt hij tot de teleurstellende conclusie dat zijn helden gewone mensen zijn. De maan blijkt een plaats van stof en verlatenheid. Zijn hang naar moderniteit en avontuur valt stil op de eenzaamheid, leegheid en de anticlimax die achterblijft wanneer het doel is bereikt. In de non-fictie serie horen we hem zeggen: ‘Geloof brengt verwondering, extase en het mirakel van Gods schepping. Het geloof brengt Gods bedoeling en zin van ons leven’. In de The Crown wordt zo het verlangen verbeeld van een mens naar diepgaande relaties met andere mensen en een spirituele verbinding met God.

Het evangelie van vandaag herinnert ons aan de eerste belofte van God. Ook voor ons scheurt de hemel open en daalt de Geest neer. Wij zijn Zijn geliefde kinderen. God heeft welbehagen in ieder van ons. Daar ligt het begin van een diepe relatie met God. Wat kunnen we doen om ons die belofte te herinneren wanneer ons geloof zwak is geworden of wanneer we twijfelen, wanneer we God uit het oog verloren zijn?

Op de eerste plaats: het personage van prins Philip in de geromantiseerde serie The Crown overwint zijn trots en vraagt om hulp. Dat kunnen wij ook doen. Niet om ons te laten vertellen hoe het nou precies zit maar om ons eigen verhaal kwijt te kunnen. Dat vormt immer de basis van onze eigen thuiskomst bij God.

Als tweede: Neem de tijd om de sacramenten eens te bingewatchen: doop, communie en vormsel. En ook die van het huwelijk, de wijding, ziekenzalving en van verzoening. Ga er maar eens voor zitten! Niet uit verveling, ongeduld of verslaving! Laat ze maar voorbij komen: Geest, verlossing, verbinding, troost en vergeving. Ze vormen het fundament waarop we telkens weer terug mogen keren. We mogen dat vertrouwen koesteren en ontdekken dat ze in ieders leven aanwezig is.

Tenslotte: uit onderzoek blijkt dat onder invloed van de beperkingen rond Corona de populariteit van kerkdiensten via internet en TV is toegenomen. Soms is er sprake van veel meer toeschouwers dan er ooit aan kerkbezoek was voor Corona. Nieuwe techniek brengt ongekende mogelijkheden maar ook nieuw verlangen naar verbondenheid en diepgang. Bingewatch er dus gerust op los. De vieringen op kerkdienstgemist.nl lenen zich er prima voor!

BJ