Breukvlak

28 juli 2019

Jaar C, 17e zondag door het jaar, 28 juli 2019
Genesis 18, 20-32 en Lucas 11, 1-13

Terwijl veel mensen vrijwillig onderweg zijn naar alle delen van de wereld om hun vakantie te vieren, zijn nog veel meer mensen onderweg omdat zij hun land ontvlucht zijn. Ze zoeken hun heil elders, noodgedwongen vanwege geweld of oorlog, omdat zij hopen ergens anders een beter bestaan op te bouwen met toekomst voor hun kinderen.

Terwijl overal grenzen opengaan om vakantiegangers te verwelkomen, worden nog veel meer grenzen gesloten om onbekende, ongewenste, onbeminde mensen buiten te houden. Er worden hekken en muren om landen gebouwd, havens gesloten, boten tegengehouden, politieke standpunten ingenomen en wetten aangenomen.

Afgelopen week zag ik een foto van een religieuze, een zuster die geboeid door de politie werd afgevoerd. Zij was niet alleen. Met tientallen andere priesters, religieuzen en leken demonstreerde zij vreedzaam aan de voet van het Capitool in Washington voor een meer humane behandeling van migrantenkinderen aan de grens van de Verenigde Staten. Ook riepen ze medegelovigen op om zich krachtiger uit te spreken tegen het huidige migratiebeleid.

Mogen religieuzen, mogen gelovigen zich bemoeien met politiek? In Nederland zullen we al gauw nee zeggen. Kerk en staat zijn immers gescheiden. En dat is een goede zaak. Maar als beleid echt indruist tegen de menselijkheid, is het dan niet juist de plicht om te protesteren en wellicht zelfs burgerlijk ongehoorzaam te zijn? “Christen zijn gaat wel samen met twijfel en kritiek, maar niet met berusting en onverschilligheid”, las een collega ergens en hij deelde het op Facebook.

Het woord ‘minder’ heeft sinds een tijd een beladen betekenis gekregen. Maar bij Abraham heeft het afdingen een positieve bedoeling. Hij probeert juist mensen te redden, omwille van het goede dat in hen zit. Ook Jezus wijst op de aandacht voor de naaste. Bidden moet zich uiten in medemenselijkheid. “Geef ons iedere dag ons dagelijks brood” verplicht tot ervoor zorgen dat niemand iets tekort komt.

Dat is wat die zuster in Washington met zoveel anderen deed: om brood vragen voor zwakke mensen en niet om stenen muren van ‘het zal mij een zorg zijn’. Zij raakten daarmee een open zenuw.

Thomas Quartier, de Benedictijner monnik uit Doetinchem, die al verschillende lezingen in Deurne heeft gehouden, en bij wie we in maart te gast waren op onze abdijdag, noemt die open zenuw in een opinieartikel (NieuwWij.nl 22 juli 2019) een breukvlak,. Zo’n breukvlak, waar het leven mensonwaardig wordt, moet zichtbaar gemaakt worden vanuit het heilige principe dat mensen overal menswaardig behandeld moeten worden.

En hij stelt dat dit niet vrijblijvend is, maar vraagt om een radicaal open houding. Benedictus schreef het al in zijn kloosterregel: ‘Alle gasten die langskomen, worden ontvangen als Christus zelf.’ (RB 53,1) “Niemand heeft het recht om anderen bij voorbaat af te wijzen of weg te sturen. Ontvangst is geen service, maar de kern van je spiritualiteit. Geen enkel land is van ‘ons’, geen grens mag ‘dicht’ zijn. Menigeen vindt dit soort uitspraken naïef, wereldvreemd of aandoenlijk. Wat bereik je ermee? Wanneer je deze overtuiging echter durft uit te leven, al is het maar in het klein, word je een luis in de pels van allen die prefereren de ogen te sluiten. We moeten belichamen dat het menszijn nooit de breuken in het leven van zovelen over het hoofd mag zien. We hebben hoeders van de breukvlakken nodig!” Aldus Thomas Quartier.

Als christen mag je hoeder van de breukvlakken zijn, solidair met kwetsbare mensen. Abraham is zo’n hoeder als hij bij Sodom en Gomorra pleit voor redding van de rechtvaardigen; Jezus is zo’n hoeder als hij zijn leerlingen voorhoudt mensen die een beroep op ons doen geen stenen te geven, maar brood.

Paus Franciscus sprak er vorige week zondag ook over, in het kader van de herdenking van de maanlanding van 20 juli 1969. Hij zei: “Gisteren was het vijftig jaar geleden dat de mens voet zette op de maan, waarmee een buitengewone droom werd gerealiseerd. Moge de herinnering aan die grote stap voor de mensheid het verlangen opwekken om samen verder te gaan naar nog grotere doelen: meer waardigheid voor de zwakken, meer rechtvaardigheid onder de mensen, meer toekomst voor ons gemeenschappelijke huis”.

Dat geeft te denken…

 

PJ