Een nieuw normaal

3 januari 2021

Openbaring van de Heer, Driekoningen, 3 januari 2021
Jesaja 60, 1-6, Efeze 3, 2-3a.5-6 en Matteüs 2,1-12

“Ze vertrokken langs een andere weg naar hun land…”. Het verhaal van de drie wijzen lijkt op een thriller, die even goed lijkt af te lopen, maar deze laatste zin is een cliffhanger naar het vervolg: de reactie van Herodes en de kindermoord in Betlehem die erop volgt. Ondertussen nemen die wijzen een wijze beslissing: ze laten de tiran links liggen en keren langs een andere weg terug. En ongetwijfeld is ook hun leven veranderd, geraakt door de ontroerende ontmoeting met het pas geboren kind en zijn ouders.

Wie zijn die Wijzen uit het Oosten, waarover Matteüs vertelt in zijn evangelie? Hij schrijft er niet bij hoeveel het er zijn en ook niet dat zij koningen zijn. En hun namen worden niet genoemd.

Moderne bijbelvertalingen duiden hen als magiërs of sterrenkundigen. Geïnspireerd op de woorden van Jesaja uit de eerste lezing worden zij afgebeeld als koningen. Op grond van hun geschenken – goud, wierook en mirre – komt men op het aantal van drie. En de traditie geeft hen namen en leeftijden: de twintigjarige Caspar uit Afrika, de veertigjarige Melchior uit Europa en de zestigjarige Balthasar uit Azië. Christoffel Columbus had toen Amerika nog niet ontdekt, maar anders zou de traditie in het verhaal zeker ook een indiaan, een native american, Maya of Inuït hebben toegevoegd.

Ik heb een paar jaar geleden in Amerika een moderne kerstgroep gekocht. De kunstenaar plaats de hoofdrolspelers in deze tijd. Jozef maakt met zijn iPhone een selfie van zijn gezin. De koningen zijn hippe pakketbezorgers op segways. Origineel bedacht, maar… klopt het? Nee, als je de traditie beschouwd. Ja als je de boodschap van het feest overdenkt: van alle kanten uit de wereld en van alle leeftijdsgroepen kwamen en komen mensen bij het pasgeboren kind. Zijn boodschap van redding is bedoeld voor iedereen. Niet voor niets heet het feest officieel de Openbaring van de Heer. Jezus laat zich zien en iedereen mag zich laten raken door het wonder van zijn geboorte.

Wat is er dan zo wonderlijk aan deze geboorte? Ik denk dezelfde verwondering als bij de geboorte van elk kind. Een nieuw begin, nieuw leven raakt je in het hart. Het roept een oergevoel in je wakker, dat elke dag een nieuw begin kan zijn, dat wij een verantwoordelijkheid dragen voor dit nieuwe leven, voor elk nieuw leven, dichtbij en veraf. Ik ben niet alleen op deze planeet. Leven is in wezen samen leven.

Paus Franciscus zei in zijn Kerstboodschap dit: “Jezus is geboren voor iedereen, voor de hele mensheid. Dankzij dit Kind kunnen we ons allemaal tot God wenden en hem Vader noemen. En dankzij dit Kind kunnen we, hoe verschillend we ook zijn, ieder mens onze broeder of zuster noemen. Dat mag geen broederschap zijn van alleen maar mooie woorden, abstracte idealen en vage gevoelens, maar een broederschap van echte liefde en concrete daden.” Als mensheid moeten we delen in elkaars lijden, riep de paus op: “Ook al behoort de ander niet tot mijn familie, mijn volk of mijn geloof.”

De wereld beleeft een historisch moment, zei de paus: door de klimaatcrisis en door grote sociaal-economische verschillen, die versterkt worden door de pandemie. “Juist daarom hebben we de broederschap in Christus harder nodig dan ooit. In ieder van mijn broeders en zusters zie ik de Heer: in de zieke, de arme, de werkloze, de dakloze, de immigrant, de vluchteling. Allemaal zijn ze onze broeders en zusters. Juist in tijden van crisis moeten we onze blik niet van hen afwenden. (…) Moge Jezus, arm geboren onder de armen, hoop brengen in hun lijden. Jezus is gekomen om ons te redden. Zijn komst verkondigt dat lijden en pijn niet het laatste woord hebben. Als je je neerlegt bij geweld en onrecht, dan wijs je de vreugde en hoop van Kerstmis af.” (Trouw, 25 december 2020) Aldus paus Franciscus.

Dat hebben die wijzen gezien in de ogen van het pasgeboren kind dat “Redder” heet. Het kan niet anders dan dat hun leven daarna helemaal op z’n kop stond. Ze konden alleen maar langs een andere weg terug en verder, op zoek naar een nieuw normaal.

En hiervoor worden wij allemaal uitgenodigd:
om op weg in een nieuw jaar een andere weg te gaan
als koningen van een nieuw normaal.

 

PJ