Eenheid en liefde

3 juni 2019

Installatie pastoor Norbert Swagemakers in de St. Luciakerk in Mierlo-Hout
Jaar C, 7e zondag van Pasen, 1 juni 2019
Handelingen 7, 55-60 en Johannes 17, 20-26

Als deken mocht ik zaterdag de nieuwe pastoor in Helmond West, Norbert Swagemakers,  installeren. Ik ken hem goed. Hij is een van de priesters met wie ik elk jaar op retraite ga. Hieronder de overweging die ik daar gehouden heb. Een samenvatting ervan heb ik dit weekend in Deurne en Vlierden gebruikt.

De eerste lezing van vandaag is niet direct een opbeurend bericht voor een startende pastoor. Het volk keert zich tegen Stefanus. Hij kan bidden wat hij wil, maar hij brengt het er niet levend vanaf.

Hoewel het in de hele wereld rommelt, de relatie tussen godsdiensten op de proef wordt gesteld door fanatiek extremisme en terrorisme, hoewel de kerk ook van binnenuit aanleiding geeft tot verdriet en woede, en hoewel geloofsgetuigenis bij veel mensen op een laag pitje staat, of in ieder geval buiten de kerk wordt beleefd, toch denk ik dat rond de torens van de Parochie van de Heilige Damiaan de Veuster de pastoor op handen wordt gedragen.

Dat was bij John van de Laar zo. Dat zal ook zo zijn bij Norbert Swagemakers. Ik ken Norbert als een hartelijke, sympathieke, betrokken, opgewekte, diep gelovige mens, een priester die luistert naar en begaan is met zijn parochianen. Dus dat zit wel goed.

Mijn eerste kennismaking met Norbert was zo’n 29 jaar geleden. Hij was een van de eerste studenten – ik denk zelfs de eerste – die ik ontmoette toen wij beiden in het Sint Janscentrum begonnen. In mijn herinnering kwam hij de trap af en liep ik naar boven. Door zijn vriendelijke blik voelde ik me meteen welkom. Ik startte in jaar 4, Norbert in 3. We hadden allebei op de weg van onze roeping al de nodige ontdekkingsreizen gemaakt. Wonderlijk hoe dat kan gaan. Bij Norbert: opgroeien in een gelovig gezin, proeven aan de beslotenheid van een slotklooster om daar toch niet voor te kiezen; een studie in Amerika die zijn blik op kerk en wereld verbreedde; de ontmoeting met de inspirerende priester Henri Nouwen in Canada en daarmee met de Arkgemeenschap, waarin mensen met een beperking als volwaardige mensen mogen leven. Een zoeken naar en vinden van de rijkdom waarmee God zich laat kennen, waarmee Gods liefde zich laat voelen.

Wat die eerste lezing trouwens wel laat zien is het enorme geloof van Stefanus. Tot in de bitterste nood blijft hij op God vertrouwen en bidt hij zelfs voor zijn tegenstanders. Ik vermoed, Norbert, dat jij dit diep gewortelde geloof ook bij jezelf herkent. Je vertelde me dat in al die jaren dat je priester bent, 25 jaar, in alles wat je meegemaakt hebt aan lief en leed, dat je geen moment getwijfeld hebt aan je roeping, aan je keuze om daarvoor te gaan, aan je priesterschap. Dat is belangrijk om te ervaren en om op voort te bouwen samen met de parochianen in de Damiaanparochie.

Een pastoor wordt wel eens vergeleken met een herder en de parochianen met schapen. Dat is niet zo verwonderlijk. Het Latijnse woord ‘pastor’ betekent ‘herder’. Wat overigens niet betekent dat de parochianen dan automatisch makke schapen behoren te zijn. Soms gaat de herder voorop, maar doorgaans wandelt hij achter zijn schapen aan. De schapen zoeken zelf naar het groene gras. De verhouding tussen herder en schapen is gebaseerd op vertrouwen: de herder heeft vertrouwen in zijn schapen – hij kent ze –, de schapen vertrouwen op de herder – zij kennen hem –. zo mag het ook in een parochie zijn. De pastoor heeft vertrouwen in zijn parochianen, de parochianen hebben vertrouwen in de pastoor. Dit mag een vruchtbare wisselwerking zijn.

Die wisselwerking proef ik heel sterk in het evangelie van vandaag. Het klinkt met de woorden van Johannes heel ingewikkeld – en misschien is het dat ook – maar het gaat vooral om de innige band tussen God en Jezus – Vader en Zoon – en tussen Jezus en de mensen rondom Hem. Jezus bidt om eenheid en om liefde. De liefde komt voort uit de eenheid, de eenheid komt voort uit de liefde. Er is geen sprake van een tegenover tussen God en mens, Er is een innige verbondenheid, verstrengeling: “Gij in Mij en Ik in U”, “Ik in hen en Gij in Mij”.

Pater Damiaan, de naamgever van jullie parochie, heeft die verbondenheid zich eigen gemaakt door melaatse met de melaatsen te worden, zijn leven in dienst te stellen van de armen en de verworpenen, naast hen te staan en met hen te leven.

De evangeliewoorden van vandaag zijn een gebed, het gebed van Jezus. Ze nodigen ook ons uit tot gebed. Als pastoor: om in de drukte van alle bezigheden tijd te nemen voor gebed en meditatie; als parochianen: om kracht te putten uit het gebed en het vieren van de sacramenten en dit als bron van het parochieleven te beschouwen. Vanuit het gebed kunnen eenheid en liefde groeien.

Wie ooit een kaarsje opsteekt bij een Mariabeeld, thuis, in een kapelletje, of in de kerk, weet hoeveel dit kan betekenen, en wat voor kiemkracht van geloof hierin smeult en kan ontvlammen. Wat die lichtjes – en daarmee het gebed – voor mensen kunnen zeggen is vergelijkbaar met hoe voedzaam een grazige weide voor schapen kan zijn.

Beste Norbert, aan jou als pastoor, herder, de uitdaging om de mensen om je heen – al die verschillende mensen – voor te gaan, de hand te reiken, te bemoedigen, bijeen te brengen, voor hen te bidden, met respect voor het tere geloof dat in ieder van hen leeft. Geef hen de gelegenheid en het vertrouwen om zelf hun weg te zoeken, en ben er voor hen als het nodig is. Geef je parochianen ook de gelegenheid om jou de weg te wijzen.

Beste parochianen, vertrouw op jullie pastoor, op zijn gebed. Ben zuinig op hem – want het valt niet mee om in deze tijd pastor te zijn –, steun hem, bemoedig hem, bid voor hem en help mee om de geloofsgemeenschap nieuw elan te geven. Straal liefde in Gods naam uit, die Jezus’ hoop en geloof in deze tijd werkelijkheid laat worden: “Mogen allen één zijn”.

 

PJ