Kunst

4 maart 2017

Jaar A, 1e zondag Veertigdagentijd, 5 maart 2017
Genesis 2, 7-9; 3, 1-7 en Matteüs 4, 1-11

Gisteren ben ik nog even Museum De Wieger binnengelopen, met name om nog te kijken naar het eindexamenwerk van het vak Kunst van het Willibrord Gymnasium.

Toen ik op de middelbare school zat, was het voor het eerst mogelijk om op het gymnasium eindexamen te doen in het vak tekenen. Ik zou mijn werken van toen niet naast die van klas 6 nu durven hangen. Het vak heeft een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Waar het bij ons nog zoeken was hoe de lessen vorm te geven, is er nu een degelijk programma met spannende uitdagingen. Creativiteit wordt volop aangemoedigd, met techniek wordt volop geëxperimenteerd, kunsthistorie wordt actueel toegepast. Dat maakt de tentoonstelling tot een verrassing. Als u hem nog wilt zien moet u snel zijn. Alleen morgen – zondag 5 maart 2017 – is hij nog te bezichtigen.

Wat mij opviel in de werken is dat de jonge kunstenaars gaandeweg veel over zichzelf nadachten: wie ben ik en wat kan ik, hoe wil me uiten? Kunst is heel persoonlijk. De opdrachten nodigden uit tot denken. Thema’s als “oorlog en verandering” en “Waar ben je?” dwingen je als vanzelf om keuzes te maken, te worstelen met jezelf en de wereld. Heel sterk vond ik: “Selfie@mementomori”: een oude spreuk: “memento mori” – denk eraan dat je moet sterven – gecombineerd met de eigentijdse momentopname: de selfie met je mobiel. Best een zwaar thema voor jongeren, voor iedereen eigenlijk. Maar de resultaten waren verrassend. Zo verbeeldde Renske Raaijmakers zichzelf als een zandloper en schreef erbij: “Voor dit thema wilde ik zo dicht mogelijk bij het thema blijven. Daarbij moest ik het meeste denken aan tijd, want je weet nooit hoeveel tijd je hebt voordat je dood gaat. Vandaar de zandloper, waarin je mij onderin kunt zien als klein meisje dat steeds ouder wordt. In het smalle gedeelte zie je mij nu, die langzaam naar beneden druipt. En als al het zand op is, is ook mijn tijd op…”

Ik vind het mooi dat de eerste zondag van de veertigdagentijd ons trakteert op het grootste kunstproject ooit: de schepping. God boetseert de mens uit stof van de aarde genomen en Hij blies hem de levensadem in de neus. Die mens krijgt de vrijheid om te kiezen. Vanaf de eerste keuze die zij maken gaat de zandloper van hun leven lopen en ooit zal het zand op zijn. De vraag is wat je met de kostbare tijd die je hebt doet. Daarmee wordt ook Jezus geconfronteerd als hij veertig dagen in de woestijn worstelt met de keuzes die hij moet maken, die zijn levensweg bepalen. Uiteindelijk stelt hij niet zichzelf op de eerste plaats, beklemtoont hij dat hij God niet is en gaat hij niet voor macht. Hij kiest een leven in dienstbaarheid voor God en voor de ander.

Wellicht kunnen beide bijbelse verhalen ons inspireren om het kunstproject dat ons eigen leven is, creatief te benaderen, zoals die leerlingen van het Willibrord Gymnasium, om uit onze vaste sleur en roes op te staan en keuzes te maken die ertoe doen. Keuzes op weg naar Pasen, keuzes tot leven.

 

PJ