Licht

13 november 2016

Jaar C, 33e zondag door het jaar, 13 november 2016
Maleachi 3, 19-20a, 2 Tessalonicenzen 3, 7-12 en Lucas 21, 5-19

De herfst is een mooie tijd, maar ook een lastige. Het is zo vroeg donker. En als de zon niet door de wolken komt, ervaren we de dagen vooral als somber. De lezingen van de laatste zondag van het kerkelijk jaar wrijven die somberheid er nog eens goed in. “Geen steen zal op de andere blijven”; “Pas op voor mensen die denken dat zij de Messias zijn”; “Een strijd van volk tegen volk”; “Aardbevingen, hongersnood en ziekte.”

Het is niet moeilijk om de sfeer ervan naar ons dagelijks leven te vertalen: pas beefde de aarde nog in Italië; in Aleppo in Syrië, in Mosul in Irak wordt fel gevochten. De beelden laten de gruwelijke puinhoop zien die achterblijft waar IS is verdreven; de boobytraps die ze achterlieten maken het leven er haast onmogelijk, zorgen wreed voor talloze onschuldige slachtoffers; uit de jungle van Calais werden vluchtelingen weggeleid. Ze sloegen hun tentjes op in de straten van Parijs, een wanhoopsdaad van mensen die niet meer weten waar ze nog heen kunnen; en dan de verbazing en ontzetting over de uitslag van de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten. Velen vragen zich af hoe dat kon gebeuren. Anderen voelen zich eindelijk gehoord in hun ellende en hun roep dat het anders moet. Maar hoe, dat weet niemand nog.

Afgelopen vrijdag was er een Sint Maartensoptocht in Zeilberg en een lampionnentocht in Liessel. Als het donker wordt, zoeken we toch naar licht. “De zon van de gerechtigheid zal opgaan,” profeteert Maleachi. En Jezus spreekt in al zijn somberheid ook hoopvolle woorden: “Laat u niet uit het veld slaan”, “geen haar van uw hoofd zal verloren gaan.”

Een paar weken geleden kwam er een nieuwe CD uit van Leonard Cohen. De omslag is zwart met een venster erin waarin hij zelf staat. “You want ik darker”, is de titel. Hij kondigt er zijn afscheid aan, niet vermoedend dat dat zo dichtbij zou zijn. Afgelopen maandag is hij overleden. “De wereld draait door” bracht een ode aan de zanger. Matthijs van Nieuwkerk liet een fragment horen van het lied “Anthem”. Het eerste couplet en het refrein gaan zo:

De vogels zongen bij het aanbreken van de dag
“Begin opnieuw”, hoorde ik ze zeggen.
Blijf niet stilstaan bij wat voorbij is of wat nog komen zal.
Oorlogen zullen opnieuw bevochten worden
De vredesduif zal steeds opnieuw worden gevangen
gekocht en verkocht en weer gekocht.
De duif is nooit vrij.

Luid de klokken zolang ze nog kunnen luiden
Vergeet uw perfecte offers
In alles zit wel een barst. Zo kan er licht binnenvallen.

Het is een lied tegen de wanhoop. Het is een oproep om te blijven geloven, te blijven hopen. Al is iets gebroken, door elke scheur, elke barst, elke kier, kan weer licht schijnen. Aan de vooravond van de verkiezing in Amerika verwoordde president Barack Obama het zo: “Wat er ook gebeurt, morgen zal de zon gewoon opkomen.”

 

PJ