MH17

23 juli 2017
foto: www.monumentmh17.nl

Jaar A, 16e zondag door het jaar, 23 juli 2017
Matteüs 13, 24-43

298 bomen geplant in de vorm van een herdenkingslint, duizenden zonnebloemen rondom en in het midden een roestige gebogen wand en een roestvrijstalen oog met daarin een spiegelende schijf waarin alle namen zijn gegraveerd. Afgelopen maandag werd in Vijfhuizen het nationale monument voor de slachtoffers van de ramp met vlucht MH17 in gebruik genomen. Drie jaar geleden is het alweer dat Nederland en de rest van de wereld werden opgeschrikt door het verbijsterende nieuws. Geen ongeluk maar aan aanslag. Ook in onze gemeente kwam het nieuws hard aan: een heel gezin in Neerkant zat in het vliegtuig en kwam om. Jeroen Wals (47), Nicole Wals-Martens (43) en hun vier kinderen Brett (17), Jinte (15), Amèl (12) en Solenn (9).

Pastoor Jules Dresmé uit Hilversum benoemde het verdriet, de pijn, de woede van de nabestaanden. “Een gruwelijke misdaad heeft uw leven bruusk verstoord en op zijn kop gezet. Want hoeveel en hoe zwaar is het wat u mee torst. En wat is dan helemaal drie jaar. Niks, of bijna helemaal niks als het om gemis en pijn gaat.” Hij bood ook perspectief: “Het leven gaat door, hoe dan ook. (…) De bomen omringen ons. Ze zijn veelvormig en veelkleurig als uw geliefden. Sterk staan ze daar, met zachte bries door de bladeren en vogels op de takken, die schuchter een nieuw lied zingen. Op deze unieke plek van verdriet, gedenken en herinneringen groeien hoopvol de wortels van nieuw leven.”

De beelden die hij gebruikte doen me denken aan de gelijkenis van het mosterdzaadje, dat uitgroeit tot een boom waarin en rondom het goed toeven is. Bomen verbinden aarde en hemel met elkaar.

Ook het oog dat kunstenaar Ronald Westerhuis maakte, zoekt de verbinding tussen hier en daar. “Het spiegelende vlak met de namen kijkt omhoog,” zo zegt hij. “Ik wilde een connectie maken tussen de nabestaanden nu en de slachtoffers in de hemel, ook al ben ik zelf niet christelijk.” Wie erlangs loopt ziet zichzelf weerspiegeld in de namen. Herinneringen komen als vanzelf boven. De gebogen achtergrond van roestend metaal verbeeldt verdriet en is net als verdriet aan verandering onderhevig. De regen huilt er bruine tranen op. Maar het oog reflecteert licht op de roestige wand: de herinnering verlicht het verdriet.

En daar sluiten de zonnebloemen weer goed bij aan. Die keren zich altijd naar het licht. Ze groeien zelfs boven alles uit, ook boven het onkruid dat woekert en maar niet wil wegblijven: voor de nabestaanden de vraag naar waarom en wie, die nog altijd niet beantwoord is en misschien wel nooit beantwoord wordt. “Laat ze samen opgroeien”, raadt Jezus ons in het evangelie aan, de halmen en het onkruid. Staar je niet blind op wat niet goed gaat, op wat je niet in de hand hebt, op waar je je niet serieus genomen voelt en tekort gedaan. Het kwaad laat zich nooit helemaal oplossen, hoe graag je dat ook zou willen. “Kijk naar de vogels in de lucht, kijk naar de bloemen in het veld”, zegt Jezus elders in datzelfde evangelie.

In mijn gedachten hoor ik nog de muziek die de Kapel van de Luchtmacht speelde, een bewerking van “River flows in you”. De melodie laat me niet los, zingt met me mee als een rivier die stroomt, een bron die opwelt. “Het leven gaat door, hoe dan ook…” Keer je naar het licht als de zonnebloemen, groei naar de hemel als de bomen, spiegel je in je herinneringen en put daar moed, troost en nieuw leven uit.

Een monument voor MH17 en voor iedereen die de pijn van het leven voelt.

 

PJ