Non

15 december 2019

Jaar A, 3e zondag van de advent, 15 december 2019
Jesaja 35, 1-6a.10 en Matteüs 11, 2-11

Johannes de Doper zit in de gevangenis. De beslotenheid van zijn cel geeft hem ruimte en tijd om na te denken. “Zijt Gij de komende, of hebben wij een ander te verwachten?” vraagt hij zich af.

Afgelopen woensdag waren we vanuit de parochie te gast bij de Trappisten van Lilbosch bij Echt. ’s Middags kregen we de gelegenheid om in gesprek te gaan met abt Malachias. Het werd een inspirerend uur. Hij vertelde over het kloosterleven en ging uit van het woord ‘non’. Dit woord heeft in onze tijd een wat negatieve bijklank als het gebruikt wordt om vrouwelijke religieuzen aan te duiden. Maar het woord is van oorsprong van toepassing op alle kloosterlingen. ‘Non’ komt van het woord ‘nonna’ (vrouwelijk) en ‘nonnus’ (mannelijk) en betekent: nee-zegger. Denk aan het Franse woord ‘non’ dat ‘nee’ betekent. Kloosterlingen, paters, broeders, zusters kiezen ervoor om nee te zeggen tegen de drukke wereld en zich terug te trekken in een klooster, in een cel. Op het terrein van de Abdij van Lilbosch woont zelfs een kluizenaar, die zich nog meer dan de anderen heeft teruggetrokken. Hij heeft het ‘slot’ verruild voor een ‘kluis’. Beide woorden geven een beslotenheid aan, een afgekeerd zijn van het leven. Niet omdat zij iets tegen het gewone leven hebben, integendeel. Maar omdat zij zich willen richten op iets anders, op Iemand anders: God. Het is een keuze die ze zelf maken. Hun cel of kluis is geen gevangenis. Dat wordt het alleen als je leven niet in balans is.

De beslotenheid van het klooster geeft ruimte om na te denken, je te bezinnen. In de paar uren dat wij er waren, mochten we hieraan proeven. Er blijkt veel behoefte te zijn om je enkele dagen in een klooster terug te trekken. De zeven gastenkamers zitten al voor een jaar volgeboekt. Maar de abt waarschuwt ervoor dat je dit niet moet doen om ‘even bij te tanken’ en dan weer in je gewone ritme verder te gaan. Dan loop je jezelf nog voorbij.

De ruimte van een klooster mag je uitnodigen om dezelfde vraag te stellen als Johannes de Doper: “Zijt Gij de komende, of hebben wij een ander te verwachten?” Wat betekent de geboorte van Jezus voor jou. Wat is de zin van het kerstfeest? Wat hebben we te verwachten?

Jezus nodigt ons uit om neezegger te worden: nee zeggen tegen de luchtkastelen van onze samenleving – “een riethalm door de wind bewogen” – nee zeggen tegen macht en praal – “verfijnde kleding in de paleizen der koningen” – Nee zeggen tegen alles wat afleidt, om daarna ja te zeggen tegen dat wat ertoe doet: “blinden zien en lammen lopen, melaatsen genezen en doven horen, doden staan op en aan armen wordt de Blijde Boodschap verkondigd.”

Abt Malachias zei nog: “God dringt en dwingt niet. Hij is een zacht werkende God.” Hij wordt zichtbaar in de ruimte die wij Hem geven, in dat wat wij doen ook: mensen bij de hand nemen die even de weg kwijt zijn in hun leven, mensen helpen opstaan als ze vallen, aandacht en zorg voor wie ziek zijn, gehoor geven aan wie vastzitten, bemoediging aan wie door een diep dal gaan, hulp voor wie het moeilijk hebben. Daar kan het visioen van Jesaja werkelijkheid worden. Daar wordt het Kerstmis.