Het spel van de Geest

22 mei 2016

Jaar C, Heilige Drie-eenheid, 22 mei 2016
Spreuken 8, 22-31, Romeinen 5, 1-5 en Johannes 16, 12-15

“Toen Hij de fundamenten legde voor de aarde, was ik aan de zijde van de Kunstenaar, en was ik zijn troetelkind, en speelde ik aldoor voor zijn aangezicht.” Het is de Wijsheid die dit zegt. God wordt als grote Kunstenaar, Schepper voorgesteld. De Wijsheid, de Geest, speelt daar vrolijk doorheen met al zijn onbevangenheid en zijn inspiratie.

Iets van die inspiratie mocht ik afgelopen weken proeven in de voorbereiding van de jaarlijkse expositie in de Deurnese St. Willibrorduskerk. Eigentijdse kunstenaars gaan daarin de confrontatie aan met religieuze werken van de dokter-schilder Hendrik Wiegersma. Het was mooi om te zien hoe het enthousiasme groeide. De meesten hebben niet veel met kerk, maar toen we in het gebouw rondliepen, voelden zij zich stuk voor stuk geraakt door de ruimte, de serene rust, de sfeer die je boven het alledaagse uittilt. En kijkend naar de bijbelse verhalen en de handreiking voor een vertaling naar nu, die wij hun aanreikten, begon de Geest spontaan te spelen. Er borrelden beelden en gedachten op en er ontstaan mooie en bijzondere werken. Zelfs onze nieuwe bisschop werd enthousiast toen hij hoorde hoe de expositie uitgroeit tot een geweldig catechetisch project. Hij komt volgende week zondag om 16.30 uur de tentoonstelling openen.

Zoveel geestkracht en inspiratie er door de kunstenaars vloeit, zo leeg en koud leken in eerste instantie de levens van de personages in de tragikomedie Vals Plat die ik vorige week vrijdag zag. De schrijver, Erik Vink, hield de kijkers een spiegel voor van de hedendaagse Deurnese samenleving. Er viel best wat te lachen, maar dat voelde tegelijk ongemakkelijk, want de situaties waren herkenbaar: hoe mensen in hun vastgeroeste patroon volledig langs elkaar heen leven, hoe vooroordelen onze omgang met elkaar kunnen bepalen, hoe bepaalde houdingen in de loop der tijd gegroeid zijn om zich te beschermen tegen en om te gaan met de soms loodzware last van het verleden. De acteurs speelden zo overtuigend, dat het om echte mensen kon gaan, om u en ik.

Ik las dat Theatergroep Neerkant in hetzelfde weekend ook een voorstelling presenteerde. Aan de titel van het stuk te horen – Midlife-crisis en andere Nonsens – werden ook daarin actuele levensthema’s met een knipoog ten tonele gevoerd: grip houden op je leven en het tegelijk uit je handen voelen glippen, mensen die ieder met een eigen agenda elkaar ontmoeten of ontwijken.

Een toneelspel loopt meestal goed af. Het echte leven is weerbarstiger. Paulus roept ons op om niet te wanhopen, juist ook als het moeilijk is. “Verdrukking leidt tot volharding, volharding tot beproefde deugd en deze weer tot hoop. En de hoop wordt niet teleurgesteld, want Gods liefde is in ons hart uitgestort door de heilige Geest die ons werd geschonken.” Daar is weer die Geest, die vrolijk overal tussendoor speelt, de Geest die het leven zin geeft, die mensen tot elkaar brengt, die inzicht geeft – zoals een van de spelers in Vals Plat zegt: “Als je wat verzwijgt, spreek het uit.” Zo eenvoudig kan het zijn: ruimte geven, adem, lucht aan het leven en aan elkaar. In Vals Plat werd het zo verwoord:

Er is maar één land: de aarde.
Er is maar één volk: de mensheid.
Er is maar één geloof: de liefde.

Ik verwacht dat de expositie in de Deurnese St. Willibrorduskerk veel handvaten aanreikt aan de bezoekers, om hun leven te spiegelen aan oude en nieuwe kunstwerken, om ontroerd te raken, geestkracht te voelen, het enthousiasme van de kunstenaars, hun inspiratie. Kom gerust kijken en laat je meevoeren in het spel van de Geest.

 

PJ

foto: Marius van Deursen, Weekblad voor Deurne