Tussen hier en namaals

26 december 2018

Overweging op Tweede Kerstdag 2018 bij Genesis 28, 12-18 en Matteüs 2,13-23
De Jakobsladder en de Kindermoord in Betlehem

Ik ben een fan van de iconen die Wasili Wasin maakt. De Russische kunstenaar geeft zijn afbeeldingen een derde dimensie mee. Daarmee raken en ontroeren zijn iconen mij nog meer dan traditionele iconen. Eén van zijn kunstwerken staat me op het netvlies geschreven. In het midden tekende hij in bloedrood de soldaten die beestachtig tekeer gaan in Betlehem en zoveel kinderen vermoorden. Rondom een aantal gouden engelen die af en aan vliegen om de die onschuldige kinderen op te nemen en in veiligheid te brengen tussen hier en namaals.

Het doet me denken aan die droom van Jakob die engelen op en af zag gaan, engelen die de hemel dichter bij de aarde en de aarde dichter bij de hemel brengen. ‘Ik zal bij je zijn. Ik zal je beschermen, overal waar je heen gaat.’ zei God tegen Jakob. Ook als het minder goed gaat, of helemaal niet wil, bij alle tegenslagen en teleurstellingen, zelfs als het leven uitzichtloos is of bedreigd wordt, dan is God er. Ik vind dat een enorme bemoediging. Voor mij zit hierin de rijkdom van ons geloof.

Voor Herodes is die goddelijke nabijheid geen zegen maar een bedreiging. Hij is bang voor het kind dat koning zal worden. Hij is bang voor alle kinderen, laat hen dan maar vermoorden. Maar dat zal hem niet redden.

Kinderen kunnen heel krachtig zijn, heel groot en groots. Zij kunnen machthebbers in hun hemd laten staan en de vinger op de zere plek leggen. Ik denk aan de vijftienjarige Greta Thunberg, die al een tijdje elke vrijdag spijbelt van school om voor het Zweedse parlement aandacht te vragen voor het klimaat. Zij had een indrukwekkend betoog op de klimaattop in Polen. Ze zei tegen de vertegenwoordigers van alle aanwezige landen: “Jullie zijn niet volwassen genoeg om de waarheid te zeggen en laten dat aan ons, kinderen, over…” “Jullie zeggen meer van jullie kinderen te houden dan van eender wie, maar toch nemen jullie hun toekomst voor hun ogen weg.” De schamele resultaten van de top maakten de woorden van Greta des te schrijnender.

Ik denk ook aan de zeventienjarige Emma Gonzales die een schietpartij op haar middelbare school in Florida meemaakte. Haar toespraak bij de March of Our Lives, de grote demonstratie tegen het ongebreidelde wapengebruik in Amerika, begon met zes minuten en twintig seconden stilte – precies de tijd die de schietpartij duurde – . Die stilte zei meer dan duizend woorden en ging door merg en been.

Ik denk aan de negentienjarige Béa De Lavalette. Door de aanslagen in Brussel twee jaar geleden raakt zij allebei haar benen kwijt. Bij de herdenking in maart wilde ze tijdens haar speech toch rechtop staan en maakte hierdoor en door wat ze zei veel indruk. Ze zei: ”We moeten onszelf niet zien als slachtoffers, maar als overlevenden van de aanslagen. Lange tijd begreep ik niet waarom dit mij was overkomen, maar nu weet ik het: ik ben sterk. Ik kan hier vandaag voor jullie staan, als het meest zwaargewonde slachtoffer van de aanslagen in Brussel, en ik kan zeggen: ik heb het overleefd en ik ben gelukkig. Ik heb bovenmenselijke krachten gekregen om andere mensen te helpen, want als ik het kan overwinnen kunnen anderen ook uit die donkere tunnel komen.”

Ik noem ook aan de twaalfjarige Bas Schipper die afgelopen zaterdag in één dag alle piano’s op stations afreisde om er te spelen en te zingen en zo geld op te halen voor het Diabetesfonds omdat zijn zus die ziekte heeft. Hij bracht meer dan € 50.000,= bij elkaar.

Zo zijn er veel kinderen die krachtig in het leven staan, die ons volwassenen een spiegel voorhouden en ons soms pijnlijk de les leren. Kijk ook naar de stenen die bij de Jakobsladder in de kerstgroep liggen, neergelegd bij een kruis, door leerlingen van groep 8 van diverse basisscholen op hun pelgrimstocht van één dag. Van de woorden die zij op die stenen achterlieten, kunnen wij veel leren.

Ik wens al die kinderen engelen toe die tussen hier en namaals op en af gaan en hen beschermen tegen de Herodussen van deze tijd. En ik wens ons Jakobs openheid toe om in wat al die kinderen zeggen en doen Gods stem te horen: ‘Ik zal bij je zijn. Ik zal je beschermen, overal waar je heen gaat.’

PJ