Wees niet bang

15 september 2019

Jaar C, 24e zondag door het jaar, 15 september 2019
Exodus 32,7-11.13-14 en Lucas 15,1-10

Afgelopen donderdag, 11 september, zijn we met de leden van het platform Liturgie even naar het gemeentehuis gelopen. Daar was het World Trade Centre te zien in het schemerdonker met alle lichtjes aan. Een prachtig gezicht. Daan van der Steijn, die de enorme maquette maakte, stond er glunderend bij. Zijn initiatief trok veel bezoekers. Hij had 299 lichtjes aan gestoken, voor elke tien slachtoffers één. Alle namen waren op een scherm te zien. Een prachtige herdenking van een gruwelijke gebeurtenis, die je in gedachten meedraagt, ook al is het 18 jaar geleden.

Ik moet bekennen dat ik een beetje jaloers was op Daan. Het STILLLEVEN dat in de St. Willibrorduskerk Deurne staat – ook een maquette en ook over een huiveringwekkend verhaal – krijgt veel minder aandacht dan ik had gehoopt. Misschien komt dat omdat 9/11 nog maar zo kort geleden is en onvoorstelbaar veel indruk maakte. De meeste mensen weten nog precies waar ze toen waren. Beide gebeurtenissen, de moord op de joodse jongen Erwin Michael Joseph en de aanslag op de Twin Towers die het leven van bijna 3000 mensen kostte, en ook alle aanslagen en oorlogen die erop volgden, laten zien hoe broos vrede is, hoe veiligheid en vrijheid opeens op het spel kunnen staan. Het evenwicht dat we sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog koesteren blijkt heel wankel.

Het is de opgave van deze tijd om daar iets mee te doen. Angst is daarbij geen goede raadgever. De oplossing is niet te vinden in het sluiten van grenzen, het verheerlijken van eigen tradities, het verketteren van andere godsdiensten, het behandelen van andere mensen als tweederangs, het afwijzen van wie anders leeft. En ook het ontkennen van wat mensen voelen, beleven, belangrijk vinden, dwarszit, ergert, of de kortzichtigheid die we graag koesteren als het gaat over milieu en klimaat, dragen niet bij aan vrede en vrijheid. De wereld is niet zwartwit, is dat nooit geweest en zal dat ook nooit worden.

Als ik vandaag te rade ga bij Mozes en Jezus, dan proef ik in hun reactie een enorme openheid naar mensen, geduld ook, en vertrouwen dat het goed kan komen en vooral: niet bang zijn. Ik sta soms versteld hoe onbarmhartig en hard mensen kunnen oordelen en veroordelen. Mozes pleit voor een tweede kans waar het helemaal is misgelopen. Mooi dat hij zelfs God weet te overtuigen om toch opnieuw te beginnen, zijn almacht te vertalen in barmhartigheid.

En Jezus sluit hierbij aan als Hij dat mooie verhaal vertelt over het verloren schaap. De herder oordeelt of veroordeelt niet – geen ‘pech gehad’ of ‘eigen schuld’ –. Hij laat alles en iedereen in de steek en gaat erop uit om het verloren schaap te zoeken. Er volgt geen straf, maar er wordt feest gevierd. “Deelt in mijn vreugde, want wat verloren was, heb ik gevonden,” klinkt het tot twee keer toe.

Als we zo elkaar eens konden vinden… Wat zou dat een impuls zijn voor vrede en vrijheid. Maar dat heeft wel consequenties.

Want iemand met een ander geloof
is dan niet bij voorbaat een extremist,
maar een mens;
iemand die zijn straf heeft uitgezeten
is dan niet getekend voor het leven als crimineel,
maar een mens;
iemand die op de vlucht is voor oorlogsgeweld
is dan niet een probleem,
maar een mens;
iemand die zich anders voelt dan wat men zogenaamd ‘normaal’ vindt,
is dan niet een buitenbeentje,
maar een mens.

En jij mag dat ook zijn: een mens die niet bang hoeft te zijn, maar zich vrij mag voelen. Freek de Jonge verwoordde dat prachtig in een gedicht dat hij afgelopen week in ‘De wereld draait door’ weer eens voordroeg. Het gaat zo:

Wees niet bang je mag opnieuw beginnen
vastberaden doelgericht of aarzelend op de tast
houd je aan regels volg je eigen zinnen
laat die hand maar los of pak er juist een vast

wees niet bang voor al te grote dromen
ga als je het zeker weet en als je aarzelt wacht
hoe ijdel zijn de dingen die je je hebt voorgenomen
het mooiste overkomt je het minste is bedacht

wees niet bang voor wat ze van je vinden
wat weet je van een ander als je jezelf niet kent
verlies je oorsprong niet door je te snel te binden
het leven lijkt afwisselend maar zelfs de liefde went

wees niet bang je bent een van de velen
tegelijk is er maar een als jij
dat betekent dat je vaak zult moeten delen
en soms zal moeten zeggen laat me vrij

 

PJ

Foto: Hein van Bakel, Weekblad voor Deurne